Tại sao lại là "phụ huynh"?

Lượt xem: 19,452

Không biết vì sao ngày ấy ngành giáo dục hướng dẫn lập ra Hội Phụ huynh học sinh ở các trường tiểu học, trung học cả nước mà không phải là Hội Cha mẹ học sinh!

Được bảo trợ bởi một cơ quan Nhà nước có trách nhiệm về chữ nghĩa cho nên cái tên gọi ấy không ai bàn cãi. Dần dần hai từ "phụ huynh" được hiểu là "cha mẹ"!

Xin kể vài thí dụ: Ngày 23 tháng 6 nhiều tờ báo đưa tin trường Amsterdam (Hà Nội) bất nhất trong chủ trương làm khổ phụ huynh học sinh. Chị Hằng, chị Thuỷ là phụ huynh có con dự tuyển vào lớp 6... Ngày 21 tháng 7, bản tin chiều của kênh truyền hình VTV1 đưa tin trường tiểu học dân lập Nguyễn Huệ (Hà Nội) bất ngờ giải thể, phụ huynh không kịp chuyển trường cho con. Màn hình TV hiện ra một bà mẹ, phát thanh viên thuyết minh đây là bà Trịnh Thu Hương, một phụ huynh đang bức xúc phát biểu...

Từ "phụ huynh" do ngành giáo dục đưa ra dùng thiếu chuẩn xác đã dần dần được cả xã hội chấp nhận. Lạ lùng hơn là cuối cùng cách dùng đó đã tác động đến các nhà ngôn ngữ học và đi vào quyển Tự điển tiếng Việt danh giá, công trình của 17 giáo sư do Hoàng Phê chủ biên xuất bản lần đầu năm 1988, tái bản vẫn được giữ nguyên: Phụ huynh (danh từ): Cha mẹ hoặc người đại diện cho gia đình học sinh trong quan hệ với nhà trường. Thí dụ: Họp phụ huynh học sinh.

Ngược thời gian hơn nửa thế kỷ, cụ Đào Duy Anh trong Tự điển Hán Việt đã định nghĩa: Phụ huynh: Cha anh = Tiếng gọi chung cho người lớn trong nhà.

Cụ Đào Duy Anh dịch đúng nghĩa chữ phụ huynh là cha anh, đồng thời giải thích từ này theo cách dùng của người Trung Hoa thời ấy có tính chất trọng nam, khinh nữ. Người con gái thời ấy phải "Tam tòng" (tức ở nhà thì theo cha, lấy chồng thì theo chồng; chồng chết thì theo con. Quyền trong gia đình thuộc người cha (phụ); cha qua đời thì "quyền huynh thế phụ". Người phụ nữ bị coi là "phụ nhân nan hoá" (đàn bà khó dạy bảo), không đủ tư cách thay mặt gia đình.

Nhìn lại chuyện đặt tên cho một tổ chức "đại diện gia đình học sinh quan hệ với nhà trường" là "Hội phụ huynh học sinh", chúng ta thấy có 2 điều không thích hợp:

- Một là sính dùng từ Hán Việt, trong khi tiếng Việt của chúng ta không thiếu từ để diễn tả. Đó là điều mà Bác Hồ nhiều lần nhắc nhở nên tránh.

- Hai là phổ biến một quan niệm trọng nam khinh nữ đã quá lỗi thời và bất kính đối với người mẹ mà đạo đức truyền thống Việt Nam luôn đặt ngang với người cha (Lạc Long Quân - Âu Cơ; Công cha nghĩa mẹ... ).

Do đó, vì sự trong sáng của tiếng Việt và lòng kính yêu những bà mẹ, chúng ta nên dùng từ "cha mẹ" thay cho từ "phụ huynh" như cách dùng hiện nay. Phụ huynh phải được định nghĩa là cha anh như nguyên gốc của từ Hán Việt. Bộ Giáo dục và Đào tạo nên làm mọi cách để khắc phục hậu quả của việc dùng từ "phụ huynh" không chuẩn xác đặt tên cho một tổ chức có ảnh hưởng rất lớn đến toàn xã hội.

  Theo Lao Động
 Bình luận